 Þjóðmenningarhúsið státar af eitt hundrað ára langri, nánast samfelldri og afar dýrmætri menningarsögu. Til að minnast 100 ára afmælisins á árinu 2009 var ákveðið að unnin yrði bók sem varpaði ljósi á hönnunar- og byggingasögu hússins og setti tilurð þess og aldarlanga starfsemi í sögulegt samhengi.
Leitað var til Eggerts Þórs Bernharðssonar, sagnfræðings, og honum falin ritstjórn í samvinnu við Guðrúnu Garðarsdóttur, skrifstofustjóra Þjóðmenningarhússins, sem var verkefnisstjóri fyrir hönd stofnunarinnar. Guðjón Ingi Hauksson, teiknari, hannaði verkið.
Salome Þorkelsdóttir, formaður stjórnar Þjóðmenningarhússins, ritar ávarpsorð. Þeir Guðmundur Hálfdanarson, prófessor, og Pétur H. Ármannsson, arkitekt, rita höfuðgreinarnar og fræðilega burðarása verksins og Þórunn Sigurðardóttur bókmenntafræðingur, leiðir lesendur í vissu um nöfnin sem greypt eru á útveggi hússins. Verkið hefur og að geyma grein eftir ritstjóra og ýmsan fróðleik tengdan húsinu og starfseminni úr tímans rás í samantekt hans.
 Vésteinn Ólason, fyrrverandi forstöðumaður Árnastofnunar, og Þór Magnússon, fyrrverandi þjóðminjavörður, láta hugann sveima um fortíðina. Jóhannes Nordal, sem á sæti í stjórn Þjóðmenningarhússins, staldrar við bernskuminningar úr húsinu og leiðir hugann gegnum árin fram á okkar daga. Og Sigurður Pálsson skáld og rithöfundurinn Sjón eiga hér frumsamda texta helgaða þessu musteri minninganna.
Birt eru brot úr verkum rithöfundanna Halldórs Laxness, Agnars Þórðarsonar, Berglindar Gunnarsdóttur, Péturs Gunnarssonar, Sigrúnar Davíðsdóttur og Þórunnar Valdimarsdóttur, sem öll geyma frásagnir úr húsinu.
Kveðjur eru frá núverandi forsvarsmönnum safnanna sem voru hér til húsa, þeim Ingibjörgu Sverrisdóttur, landsbókaverði, Ólafi Ásgeirsyni, þjóðskjalaverði, Helga Torfasyni, safnstjóra Náttúruminjasafni Íslands, Jóni Gunnari Óttóssyni, forstjóra Náttúrufræðistofnunar Íslands og Margréti Hallgrímsdóttur, þjóðminjaverði.
 Seinni hluta tíunda áratugar fyrri aldar fóru fram gagngerar endurbætur á húsinu sem grundvölluðu upphaf Þjóðmenningarhússins árið 2000 og Ögmundur Skarphéðinsson arkitekt greinir frá. Í lokakafla bókarinnar leiðir núverandi forstöðumaður Markús Örn Antonsson lesendur um húsið og sýningarnar.
Eins og myndaskrá gefur til kynna er ötul leit að baki ljósmyndanna í myndabönkum hér á landi, meðal annars í Ljósmyndasafni Íslands og Ljósmyndasafni Reykjavíkur, en einnig erlendis. Að auki hafa einstakir ljósmyndarar látið myndir sínar í té. Þórdís Erla Ágústsdóttir, ljósmyndari, hefur tekið fjölda nýrra og glæsilegra mynda í bókinni.
Ritið nefnist því lýsandi heiti Safnahúsið 1909 - 2009 Þjóðmenningarhúsið, dreifing þess er á höndum forlagsins Crymogea og er það til sölu í bókaverslunum, í Þjóðmenningarhúsinu og í safnbúðum Þjóðminjasafns Íslands og Listasafns Íslands.
|
